Boek 7 BW vraagt om een grondige herlezing van standaardcontracten. Deze checklist helpt praktijkjuristen om koop-verkoopcontracten, dienstencontracten, huur- en bruikleencontracten en dadingen te toetsen aan de nieuwe regels.
Tekst bijgewerkt tot 15 augustus 2026.
Koop-verkoopcontracten
Hoe clausules inzake eigendomsoverdracht wijzigen, nu de eigendomsoverdracht niet langer zal resulteren in de overgang van het risico?
Bij koop zal je clausules over eigendomsoverdracht en risico afzonderlijk moeten bekijken, omdat het nieuwe regime vertrekt van een scheiding tussen eigendomsoverdracht en risico-overgang: het risico gaat pas over bij levering, niet louter door eigendomsoverdracht.
Dat betekent dat standaardclausules over “eigendom en risico gaan samen over” of gelijkaardige formuleringen best worden herwerkt zodat duidelijk is wanneer het risico effectief verschuift en wie het verlies draagt vóór levering.
Dienen clausules te worden aangepast gezien het duaal aansprakelijkheidsregime voor zichtbare en verborgen gebreken bij koop wordt afgeschaft?
Het duale onderscheid tussen zichtbare en verborgen gebreken verdwijnt in het nieuwe conformiteitsdenken, zodat clausules die nog uitgaan van twee volledig aparte regimes inderdaad inhoudelijk moeten worden aangepast. De kern wordt één uniforme conformiteitsgarantie, met eenzelfde logica voor gebrek, kennisgeving, herstel, vervanging en andere sancties.
Daardoor is het zinvol om oude clausules over “zichtbare gebreken”, “verborgen gebreken”, “middellijke klacht” en “onmiddellijke dagvaarding” te harmoniseren in functie van de nieuwe wettelijke structuur.
Fabrikanten en gespecialiseerde verkopers zullen zich in de toekomst ten aanzien van ondernemingen in principe ook kunnen bevrijden van aansprakelijkheid voor verborgen gebreken. Contracten aanpassen?
Voor fabrikanten en gespecialiseerde verkopers geldt dat exoneratie voor niet-conformiteit in principe mogelijk wordt, ook tegenover ondernemingen, maar zonder afbreuk te doen aan consumentenbescherming en aan de algemene geldigheidsgrenzen voor bevrijdingsbedingen.
Contracten voor B2B-relaties kunnen dus worden herbekeken om aansprakelijkheidsbeperkingen, exoneraties en kennisgevingsmechanismen explicieter te formuleren.
Voor contracten met consumenten ligt dat anders, omdat dwingende regels en consumentenbescherming de contractsvrijheid sterk beperken.
De wijzigingen inzake de conformiteitsgarantie van de verkoper, de kennisgevings- en de verjaringstermijn in hoofde van de koper: is een contractuele regeling mogelijk?
De nieuwe regels over conformiteitsgarantie, kennisgeving en verjaring laten contractuele regeling toe, maar enkel binnen de grenzen van aanvullend recht.
Boek 7 BW bevat in deze materie grotendeels aanvullend recht, zodat partijen inderdaad termijnen, modaliteiten en remedies contractueel kunnen specificeren, voor zover dat niet strijdt met dwingende bepalingen of openbare orde.
In de praktijk betekent dit dat je kennisgevingstermijnen, vrijwaringstermijnen, verjaring en eventuele vervaltermijnen contractueel moet afstemmen op de nieuwe wettelijke basis.
Welke bepalingen dienen gewijzigd te worden zodat een tijdige kennisgeving volstaat in plaats van onmiddellijke dagvaarding bij verborgen gebreken?
Als het wenselijk is dat een tijdige kennisgeving volstaat in plaats van onmiddellijke dagvaarding bij verborgen gebreken, dan moeten de clausules over klacht, protest en aansprakelijkstelling expliciet worden herschreven.
De oude logica van snelle gerechtelijke actie kan worden vervangen door een contractueel klachtmechanisme dat aansluit bij de nieuwe kennisgevingsregeling binnen een redelijke termijn.
Dat vraagt ook een goede afstemming met de bepalingen over bewijs, remedie en eventuele opschorting van termijnen.
Welke bepalingen in contracten met consumenten verdienen bijzondere aandacht?
In consumentencontracten verdienen vooral de bepalingen over conformiteit, remedies, exoneraties, termijnregelingen en transparantie bijzondere aandacht.
Dwingende consumentenbescherming blijft primeren, zodat een aantal beperkingen of uitsluitingen die tussen ondernemingen mogelijk zijn, tegenover consumenten niet of slechts in zeer beperkte mate kunnen worden gebruikt.
Lees ook:
Dienstencontracten, waaronder aanneming, lastgeving en bewaargeving
Is er een belang van de toevoeging van een expliciete samenwerkingsverplichting en waarschuwingsplicht?
De expliciete samenwerkingsverplichting en waarschuwingsplicht zijn belangrijk omdat Boek 7 BW die plichten nu duidelijker structureert binnen het gemeenrechtelijk dienstencontract.
Daardoor wordt het nuttig om contractueel te bepalen hoe ver de samenwerking strekt, wanneer waarschuwingen moeten worden gegeven, hoe informatie-uitwisseling gebeurt en wie welke meldings- en adviesplichten draagt.
Zeker bij complexe opdrachten helpt dit om discussies over verantwoordelijkheid en fouttoerekening te beperken.
Waarom contractuele bepalingen met verantwoordings- en coördinatieplichten wijzigen?
De bepalingen over verantwoordings- en coördinatieplichten moeten worden aangepast omdat de nieuwe regeling expliciet toelaat dat de opdrachtgever opdrachtnemers coördineert en dat taken van opdracht, uitvoering en onderlinge samenwerking meer uitgewerkt worden. Dat is vooral relevant bij projecten met meerdere betrokken partijen, zoals bouw, technische installaties of meerlagige dienstverlening. Een contract dat die coördinatie niet goed vastlegt, laat meer ruimte voor interpretatiegeschillen over wie welk risico draagt.
Welke clausules moeten toegevoegd worden die aansluiten bij de codificatie van de theorie van de “ongekende omstandigheden” (sujétions imprévues)? Contractuele opties ter zake om de rechtszekerheid te verhogen?
De codificatie van de theorie van de ongekende omstandigheden vraagt om duidelijke clausules over heronderhandeling, prijsaanpassing, beëindiging en eventuele risicoverdeling.
Je kan contractueel bepalen onder welke voorwaarden heronderhandeling wordt geopend, welke informatie partijen moeten aanleveren, hoe lang onderhandelingen kunnen duren en welke gevolgen een mislukking heeft.
Dat verhoogt de rechtszekerheid en voorkomt dat partijen pas in een conflictstadium moeten uitzoeken hoe de wettelijke regeling precies werkt.
Kennisgevings- en verjaringstermijn in hoofde van de opdrachtgever: is een contractuele regeling mogelijk?
Ook hier geldt dat kennisgevings- en verjaringstermijnen in hoofde van de opdrachtgever in principe contractueel kunnen worden geregeld, zolang het om aanvullend recht gaat en dwingende grenzen worden gerespecteerd.
Hou rekening met de conformiteitstermijn van tien jaar, een kennisgeving binnen een redelijke termijn, een verjaringstermijn van twee jaar en een vervaltermijn van tien jaar en drie maanden.
Contracten kunnen dus verduidelijken wanneer de klok begint te lopen, hoe kennisgeving moet gebeuren en welke sanctie op laattijdigheid volgt.
Voorlopige en definitieve oplevering: onderscheid tussen bepaalde onroerende dienstencontracten en andere dienstencontracten? Is een contractuele regeling mogelijk?
Voorlopige en definitieve oplevering verdienen bijzondere aandacht in onroerende dienstencontracten, omdat Boek 7 BW daar een specifiek regime aan koppelt.
Buiten dat specifieke domein kan je contractueel een gelijkaardige regeling uitwerken, maar voor bepaalde onroerende dienstencontracten moet je rekening houden met de wettelijke structuur van aanvaarding, voorlopige oplevering en definitieve oplevering.
De tienjarige aansprakelijkheid voor conformiteitsbedreigende gebreken: is ook hier een contractuele regeling mogelijk?
De tienjarige aansprakelijkheid voor conformiteitsbedreigende gebreken is van openbare orde, zodat beperkingen en uitsluitingen in principe nietig zijn; uitbreidingen en verzwaringen zijn wel mogelijk.
Welke bepalingen in contracten met consumenten verdienen ook hier bijzondere aandacht?
In contracten met consumenten moeten de bepalingen over conformiteit, melding, aansprakelijkheid, herroeping van exoneraties en termijnen extra zorgvuldig worden herzien.
Wat in B2B-context mogelijk is, kan tegenover consumenten strijdig zijn met dwingend recht of oneerlijke bedingen. Vooral clausules over beperking van aansprakelijkheid, kennisgeving en sancties vragen daar een strikte toetsing.
Ook relevant:
Huur- en bruikleencontracten
Wat houdt de nieuwe regeling voor inrichtings- en veranderingswerken van huurders in?
Voor inrichtings- en veranderingswerken van huurders bepaalt de nieuwe regeling dat de huurder geen wijzigingen mag aanbrengen zonder voorafgaande toestemming van de verhuurder.
De huurder mag wel zonder toestemming bestemmingsconforme werken uitvoeren die zonder schade kunnen worden verwijderd bij het einde van de huur, maar dan moet hij ze in principe ook verwijderen, tenzij de verhuurder ze behoudt.
Wanneer de verhuurder verwijderbare of toegelaten niet-verwijderbare werken behoudt, volgt een vergoedingsregeling op basis van ongerechtvaardigde verrijking.
Wat dient er te wijzigen inzake de teruggave bij beëindiging van het goed?
Bij de teruggave van het gehuurde goed na beëindiging moet je clausules over staat, beschadiging en bewijs herzien. De huurder blijft aansprakelijk voor beschadigingen die tijdens de huur ontstaan, inclusief brandschade, tenzij hij bewijst dat die buiten zijn fout zijn ontstaan.
Bovendien wordt het vermoeden bij gebrek aan omstandige aanvangsbeschrijving uitgebreid, zodat de bewijslast en de plaatsbeschrijving contractueel bijzonder belangrijk blijven.
Impact van de overeenkomstige toepassing van het huurrecht bij bruikleen?
Bruikleen wordt onder Boek 7 BW geen zakelijk contract meer, maar een overeenkomst waarbij de uitlener kosteloos tijdelijk gebruik en genot verleent van een niet-vervangbaar goed.
De regels van huur zijn overeenkomstig van toepassing, behalve op een aantal punten, zoals huurprijs, vormvereisten, plaatsbeschrijving, zekerheden, wederverhuringsvergoeding, huurhernieuwing, buitengerechtelijke nietigheid, buitengerechtelijke ontbinding, onderhuur, huuroverdracht en vervreemding.
Dat betekent dat standaardbruikleenclausules moeten worden aangepast aan een meer contractueel en minder “zakelijk” denkkader.
Lees ook:
Dadingen
Welke clausules in de huidige standaarddadingen worden best aangepast of opgenomen?
Voor dadingen moet je vooral de klassieke verwijzing naar artikel 2044 oud BW vervangen door de verwijzing naar Boek 7 BW.
Als partijen een buitengerechtelijke ontbinding willen, moet dat uitdrukkelijk worden voorzien.
Ook moet men rekening houden met het principe dat een dading niet door schriftelijke kennisgeving kan worden ontbonden, behoudens een uitdrukkelijk ontbindend beding in de zin van de nieuwe regels.
Ook relevant binnen dit dossier
- Boek 7 BW: wat verandert er voor de contractpraktijk?
- IT-contracten en Boek 7 BW
- Koop of dienstencontract onder Boek 7 BW
- Koop in Boek 7 BW en de Wet Breyne
Lees het volledige dossier: Boek 7 BW “Bijzondere overeenkomsten”: wat verandert er voor de contractpraktijk?
Authors:
- Marc Vandecasteele, Recht op zaterdag
- Larcier-Intersentia Editorial staff
