Veel bestuurders gaan ervan uit dat elke verkeersovertreding op zichzelf wordt beoordeeld. Dat is echter niet altijd het geval. De Wegverkeerswet voorziet namelijk in een systeem van wettelijke herhaling, waardoor een nieuwe veroordeling binnen een termijn van drie jaar aanleiding kan geven tot aanzienlijk strengere sancties.
Wanneer is er sprake van wettelijke herhaling?
Voor een aantal ernstige verkeersovertredingen bepaalt artikel 38, §6 van de Wegverkeerswet dat een nieuwe veroordeling binnen drie jaar automatisch leidt tot een strafverzwaring.
Daarbij hoeft het niet noodzakelijk om dezelfde overtreding te gaan. Een eerdere veroordeling voor rijden onder invloed kan bijvoorbeeld ook gevolgen hebben wanneer u later wordt veroordeeld voor een vluchtmisdrijf of voor het besturen van een voertuig zonder geldig rijbewijs. Met andere woorden: verschillende ernstige verkeersmisdrijven kunnen elkaar opvolgen en toch aanleiding geven tot wettelijke herhaling.
Deze regeling geldt onder meer voor veroordelingen wegens:
- overtredingen van de vierde graad
- zware snelheidsovertredingen
- rijden zonder geldig rijbewijs
- vluchtmisdrijf
- alcoholintoxicatie en dronkenschap
- rijden onder invloed van drugs
- rijden tijdens een rijverbod
- verstoren van politiecommunicatie
- rijden zonder verzekering
Welke minimumsancties gelden er?
Wanneer sprake is van wettelijke herhaling, is de rechter verplicht bepaalde minimumsancties op te leggen. De ernst van die sancties neemt toe bij elke nieuwe herhaling binnen de wettelijke termijn:
- Eerste herhaling — rijverbod van minstens 3 maanden + 4 herstelexamens (art. 38, § 6, eerste lid Wegverkeerswet)
- Tweede herhaling — rijverbod van minstens 6 maanden + 4 herstelexamens (art. 38, § 6, tweede lid Wegverkeerswet)
- Derde of volgende herhaling — rijverbod van minstens 9 maanden + 4 herstelexamens (art. 38, § 6, derde lid Wegverkeerswet)
De vier herstelexamens zijn telkens het medisch, het psychologisch, het theoretisch en het praktisch examen.
De rechter heeft hier geen appreciatiemarge, al kan natuurlijk wel een deel van het rijverbod of de geldboete bijvoorbeeld met uitstel worden opgelegd.
Belangrijk om te onthouden
Een veelgemaakte misvatting is dat de termijn van drie jaar begint te lopen vanaf de datum waarop de verkeersovertreding werd gepleegd. Dat is niet correct. De termijn wordt berekend vanaf de datum van het vorige veroordelend vonnis dat in kracht van gewijsde is gegaan. Ook het Hof van Cassatie bevestigde dat niet de datum van de feiten, maar de datum van de definitieve veroordeling bepalend is voor de toepassing van de regels inzake wettelijke herhaling.
Een nieuwe veroordeling binnen die termijn kan dus verstrekkende gevolgen hebben, zelfs wanneer het om een andere ernstige verkeersovertreding gaat dan de eerdere veroordeling.
Een verkeersveroordeling is met andere woorden niet altijd afgesloten op de dag van het vonnis. De daaropvolgende drie jaar kunnen een belangrijke impact hebben op de strafmaat van een latere veroordeling. Wie zich daarvan bewust is, vermijdt niet alleen onaangename verrassingen, maar ook aanzienlijk zwaardere sancties.
Authors:
- Rhune Neven, Advocaat-stagiair at Caluwaerts Uytterhoeven
