De auteursrechtelijke bescherming van software: hoe zit het met het voorbereidend materiaal?
03/11/2021

Auteursrechtelijke bescherming van software

Onder het auteursrecht worden niet alleen computerprogramma’s (besturingssystemen, toepassingsprogramma’s, apps,…) beschermd, maar ook het “voorbereidend materiaal”.

Dit betekent niet dat alle elementen van een computerprogramma daadwerkelijk bescherming kunnen genieten onder het auteursrecht. Zo worden ideeën en beginselen die aan de grondslag van een computerprogramma liggen, expliciet uitgesloten. Niet de algoritmen, de programmeertaal of de logica van een programma, maar wel de uitdrukkingswijze daarvan wordt beschermd.

De wetgever vergelijkt de algoritmen van een programma met de woorden waarmee een schrijver een boek schrijft of met de toonladders van een componist: er kan pas sprake zijn van auteursrechtelijke bescherming bij het samenbrengen van deze elementen in een uitdrukkingsvorm.


Reikwijdte voorbereidend materiaal

Met voorbereidend materiaal wordt het ontwerpmateriaal bedoeld dat tot het vervaardigen van het computerprogramma heeft geleid. Het gaat met andere woorden om materiaal dat in het ontwikkelingsproces tot stand is gekomen. Hierbij kan gedacht worden aan een testcode die geschreven wordt voor een computerprogramma (alpha of beta) of een (technisch of functioneel) ontwerp van een programma.


Niet elk voorbereidend materiaal is beschermd

De Europese Softwarerichtlijn stelt dat voorbereidend materiaal van dien aard moet zijn dat het “later tot een programma kan leiden”. Om auteursrechtelijk beschermd te zijn, moet het voorbereid materiaal bijgevolg voldoende concreet zijn om tot de totstandkoming van een computerprogramma te leiden.

Het hof van beroep te Antwerpen gaf in haar arrest van 2 september 2020 een eigen invulling aan het begrip door te stellen dat het voorbereidend materiaal in het ontwikkelingsproces moet tot stand gekomen zijn. Het hof geeft verder aan dat er geen sprake kan zijn van voorbereid materiaal wanneer er nog een programmeerslag met creatieve stappen moet worden gemaakt om tot het computerprogramma te kunnen komen. Met andere woorden kan voorbereid materiaal volgens het hof maar beschermd worden indien de persoon die de software schrijft weinig tot geen creatieve keuzes meer hoeft te maken om tot het definitief computerprogramma te komen.

Deze invulling lijkt ons terecht. Hier anders, lichtzinniger over oordelen zou immers tot gevolg hebben dat auteursrechten worden toegekend aan eenieder die een omschrijving geeft van een (intra)structuur van een computerprogramma, zonder technische bijdrage aan de code zelf.


Dan nooit auteursrechten op voorbereidingen?

Het hof van beroep te Antwerpen maakt een zeer pragmatische opmerking in haar arrest. Daarbij wijst ze op het onderscheid tussen de bescherming van “voorbereidend materiaal” met betrekking tot een concreet computerprogramma en de bescherming van het materiaal op zich als zelfstandig auteursrechtelijk beschermd werk.

Presentaties, voorbereidingen, uitgetekende infrastructuren,… kunnen op zich origineel en dus auteursrechtelijk beschermd zijn, los van het voorbereidend karakter ervan in het kader van softwareontwikkeling. De latere software, gebaseerd op dit materiaal, zou dan in voorkomend geval een inbreuk kunnen vormen op het auteursrechtelijk beschermd (voorbereidend) werk.

In deze zaak werd dit argument echter niet opgeworpen door de eisende partij, waardoor het hof van beroep hier niet diende op in te gaan.


Conclusie

De auteursrechtbescherming van “voorbereidend materiaal” dient restrictief geïnterpreteerd te worden. De bescherming is immers afhankelijk van de stap die nodig is om van het ontwikkelingsmateriaal een definitieve versie van een computerprogramma te laten ontstaan. Wanneer voor het omzetten geen grote creatieve uitdagingen meer moeten worden genomen, kan ook het voorbereid materiaal auteursrechtelijk worden beschermd.

Dit neemt niet weg dat het materiaal ook kan beschermd worden als zelfstandig auteursrechtelijk werk.
 

Zie ook : Marlex ( Mr. Marc D'hoore )

Mr. Marc D'hoore Mr. Marc D'hoore
Advocaat-Vennoot
[email protected]

Click here to see the ad(s)
Alle artikels Intellectueel eigendomsrecht

Laatste artikels Intellectueel eigendomsrecht

Hague System | International design protection is now available in China
10/05/2022

Since 5 May 2022, companies and designers are able to obtain international design protection also in China. In parallel, C...

Hague System | International design protection is now available in China Read more

Towards Easier Access to Preliminary Injunctions for Patent Holders in the EU
04/05/2022

On April 28, 2022, the Court of Justice of the European Union (CJEU) handed down a judgment that is expected to significan...

Towards Easier Access to Preliminary Injunctions for Patent Holders in the EU Read more

What are the copyright and trademark implications of NFTs?
07/03/2022

NFTs and IP rights have certainly been a hot topic since the beginning of the year.

Read more

Unregistered designs: open road for the protection of car parts?
28/02/2022

In “Ferrari / Mansory Design” (C-123-20), the CJEU clarified that unregistered design rights could arise in in...

Unregistered designs: open road for the protection of car parts? Read more

Laatste artikels van Mr. Marc D'hoore

In- en uittreding van aandeelhouders: nieuwe mogelijkheden
23/11/2018

Instappen als aandeelhouder in een vennootschap is een eenvoudige zaak. Uitstappen als aandeelhouder uit een vennootschap ...

Read more

Lot van lopende overeenkomsten tijdens een faillissement
03/02/2016

Een faillissement maakt in beginsel geen einde aan een bestaande overeenkomst. De wet bepaalt evenwel dat de curator kan b...

Read more

Een pop-up handelshuur
06/11/2014

Pop-up winkels, pop-up restaurants, pop-up bars,... Het recent pop-up fenomeen komt in alle vormen en maten. Er worden pop...

Read more

Risico van borgstelling in de WCO
25/04/2014

In het vonnis waarbij de procedure van gerechtelijke reorganisatie (WCO) wordt geopend, kent de rechtbank aan de schuldena...

Read more

LexGO Network